ТЕМАТИЧЕСКАЯ РУБРИКА: ВЕСНА

Все тексты даны в белорусскоязычном изложении. "Плыве ýразлiвiсты раýчук Зiмы марозная суровасць. I над усiм - вiсiць вясновасць, I над усiм звiнiць жаýрук" А.Грачанiкаý, "Iзноý заплакалi снягi…"       Ужо колькi год пачынаецца гэтая чароýная казка, i, на здзiý, не губляе сваёй чароýнасцi. Яшчэ, здаецца, учора гулi вятры ды гуляла завiруха, але раптам адступiлi маразы, прасвятлела неба, а ý паветры павеяла гаючай, духмянай цеплынёй. I з'явiлася прадчуванне. Прадчуванне нейкай таемнай з'явы, якая, хоць i паýтараецца штогод, але кожны раз мае свае адценнi, свае адрозныя малюнкi. Iдзе то вясна-красуня ýладарным поступам, доýгачаканая, роспачна-радасная, сыпле пад ногi рамонкi ды пралескi, расквечвае ýсмешкамi твары. I нараджаецца нешта ý душы. Не так даýно панаваý там зiмовы цiхi сум ды спакой будзённасцi, але вось ужо мрояцца наперадзе гарачыя пачуццi, непакояць трывожна-салодкiя думкi-летуценнi ды няýлоýныя памкненнi. Вясна-краса! Цi не з мары яна нарадзiлася?! З пяшчоты, бездакорным майстэрствам i любоýю малюе яна свае дасканалыя, шматфарбныя эцюды, увасабляючы ý iх спеý усяго жывога: хвала сонейку! Хвала вясне! Хвала жыццю! Алена Кiрэева

	Чаканне змен Яшчэ не сакавiк, Але ýжо не люты, Дзяýбе счарсцвелы снег Сцюдзёная iмжа. У азалелы лес, Яшчэ марозам скуты, У сцятыя палi Не просiцца душа. Але ý пагодны дзень То сцiшана, то рэзка Праз дум пласты Праклёýваецца ý ёй У прадчуваннi змен, Як першая пралеска, Вяснова-светлы, Гаманкi настрой. Нас вабiць таямнiцаю Чаканне. I ён прыходзiць, Аднаýлення час. Аднойчы прыйдзе ён I не застане Цi, можа, забярэ З сабою нас. А.Грачанiкаý1
	*** Так проста: iдзе сакавiк, Такi незвычайна вясновы, У вочы зiрне маладзiк, I ýсё распачнецца нанова. Жмут сонечных промняý тугiх Падману душу разагрэе, I буду па вулках глухiх Туляцца з тугой i надзеяй. Калi ж замарочлiвы снег Палезе ý каýнер i да твару, Насустрач я выцiсну смех, Каб толькi не стацца ахвярай.   Л.Сiманёнак2
	*** А бог вясны прыходзiць босы, З жалейкай звонкай у руках. Лугi сiнеюць, як нябёсы. Сузор'i кветак на лугах. Ручай, нiбы дзiця, лапоча. Бягуць на поýнач халады. Па чорным полi гулка крочаць Мiльёнаногiя дажджы. Звяры i птушкi ý першым класе. Штурмуюць сонца мурашы. Спявае вецер. Пачалася Веснафiкацыя душы. Як добра жыць у дзень вясеннi, Душой адтайваць пакрысе I адчуваць сябе насеннем, Што неýзабаве прарасце. I скiнуýшы з душы трывогу, Паверыць сонцу i вадзе, Знайсцi адзiную дарогу, Што ý край бацькоýскi прывядзе. На небасхiле ýжо маячыць Зеленакрылы ветразь дрэý. О дрэвы родныя, я плачу Ад радасцi, што вас сустрэý. Шумi, звiнi, жывое вецце! Паклон табе, турботны лёс, За гэты мiг, за гром, за вецер, За вочы мокрыя ад слёз. Л.Дайнека3
	*** Ад усхлiпванняý капежных Ды ад звону ледзяшоý Цiхi плач сумётаý снежных У гамонку перайшоý. Перайшоý у булькатанне, Зябкi плёскат ручаiн, Што мелодыяй свiтання Льецца ý прысмерку з лагчын. Лёд зламаны, снег сагнаны... Зноý зялёны кут лясны! Шум паводкi несцiханы - Пераможны марш вясны! Я.Мiклашэýскi4
	*** I пайду, i пагукаю Першы дзень маёй вясны. Пагукаю каля гаю - Чую перазоý лясны. Пагукаю ля рачулкi - Чую гоман ручаёý. Пагукаю у полi гулкiм - Чую пошум каласоý. I грахоý тут, i агрэхаý Шмат маiх, куды нi кiнь. Я гукаю, покуль рэха Не разбудзiць далячынь. Там, за сцюжамi, нiчога, Што суцешыла б душу. У сябе, у вас, у Бога Даравання папрашу. Чуюць выселкi i сёлы, Чуюць сёння i даýно. Я гукаю дзень вясёлы, Ды i плачу заадно. В.Гарадзей5
	Пралескi Пакiдае край палескi Лютая зiма, Ды шкада мне вас, пралескi, Бо цяпла няма. Нават па старому стылю Хлусiць каляндар. Хоць бы глянула на хвiлю Сонейка з-за хмар. Не крычы, груган, у соснах, Вочы не мазоль. Без цябе на сэрцы млосна - Непагадзь i золь. Жаýрукам над сухадолам Празвiнець пара. Загрымiць у лесе голым - Не чакай дабра. З крыгаломам спадзяваннi Панясла вада. Мне шкада пралесак раннiх I сябе шкада. Хоць i з цэзiем, а мiлы Мне бацькоýскi край. Дай жа, Божа, трошкi сiлы, Ды i шчасця дай! Не хвалю сваё балота, Бы кулiк, таму, Што назад вось гэтай слотай Хочацца ý зiму. Там журбу i боль палескi Сцюжы замялi, Там пяшчотныя пралескi Спяць яшчэ ý зямлi. В.Гарадзей5
	*** Ударце, гарматы вясны, Над кожнаю галавою! Хай стане душа агнявою, Забудзе халодныя сны. Палёгку душы прынясе Начных навальнiц грукатанне. Душу не збянтэжыць пытанне: "Адкуль мы? Навошта мы ýсе?" Адкуль мы? З касмiчных вышынь, З глыбiнь акiянскiх. Навошта? Мы - вечнасцi юная пошта. Мы - заýтрашнiх дзён далячынь. Струна небасхiлу, звiнi! З далёкага светлага краю Двухтысячны год выязджае На белым, як радасць, канi. Л.Дайнека2
	Вясна Палае зеленню зямля, а дрэвы ý лёгкiм зрэб'i, нiбыта вогнiшча з вугля, палае зеленню зямля. Агонь ля кожнага камля, яго не тушыць неба, палае зеленню зямля, а дрэвы - лёгкiм зрэб'ем. * * * Раннiя травы... Нi буйства, нi кветак. Зараз зямля - як дзяýчынка-падлетак. Колькi хаваецца стоенай сiлы пад гэтай просценькай вопраткай мiлай! * * * Зрываюцца з сэрца дакоры - i стацца ж таму было трэба: да нас не даходзiць мора. Але ж так багата неба! * * * Прарастае зялёная траýка, ýся навокал зямля маладзее, i душа адгукаецца палка - ёй хаця бы паýкроплi надзеi. Н.Капа6
	*** Святы абраз смуткуе на сцяне, А дзень вясёлы - сонечны, без ценю... Прашу, даруйце грэх юнацкi мне: Вясне цалую цёплыя каленi. Не абяцайце пекла са смалой, Як будзе пекла - будзе i каханне! ...Сяджу ý абдымку з хмельнаю Вясной, Прыцiшыýшы гарачае дыханне. Л.Няýдах7
	Вербная нядзеля На свята людзi ý храм iдуць, I ýражлiва перад сабою Букеты вербныя нясуць З усмешкай радаснай такою. То "кветкi" першыя вясны - Iх шмат расце па ýсiх дарогах, Таму й абраныя яны Для шанавання ýсiмi Бога. Мне кроплi "коцiкаý" заýжды- Як слёзы светлыя спаткання... А мо то слёзы - ад бяды? Галгофы лютай прадчуванне? П.Саковiч8
	Вялiкдзень Нядзеля. Ранiца. На сонцы Нiводнай плямачкi няма. Вялiкдзень на маёй старонцы Вясной страчаюць нездарма. У сэрцы радасць, узрушэнне - З Хрыстом надзеi ажылi. Жыццё святкуе ýваскрашэнне На грэшнай i святой зямлi. Салодкi водар вербалозу, Свянцоных булак, свечак дух. I завушнiцы на бярозах, Што ля царквы пасталi ý круг. Душа адтайвае паволi I прагне сёння ýсiх любiць... Мо хоць часцiнку лепшай долi Змагу я ý Бога адмалiць? П.Саковiч8
	Дзень волi Бунтоýная вясна. Травы Зялёны выбух. Галiнкаю сасна Пастукалася ý шыбу. Прасвечана наскрозь Рачулачка Да донца, Калi на рогi лось Узняý Лясное сонца. Праменiцца абсяг Птушынага блакiту, Дзе птах, Нiбыта сцяг Адроджаны з нябыту. Вясновай волi дзень,- Я ведаю,- Настане, Калi трава вядзе Зялёнае паýстанне. У.Мазго9
	Вяртанне крылатых сяброý Ад Заходняй Дзвiны I ад Нёмана, Ад днапроýскiх Да бугскiх вiроý, Веснавым захлынуýшыся Гоманам Мы вiтаем Крылатых сяброý, Што сягоння Вяртаюцца з выраю, Абудзiýшы Зiмовыя сны, Незвычайна далёкай, I шчыраю, I жаданай Дарогай вясны. Зашчабечуць Шпакоýнi над хатамi, Заклякочуць Буслянкi ýгары, I адчуем таксама Крылатымi Мы сябе, Нiбы нашы сябры. У.Мазго9
	Красавiк (М.Гарэцкаму) Неба сiняе, сiняе … Анi межаý у iм, анi дна. На зямлi ж прыгажуняй-княгiняю Пазiрае мне ý вочы вясна. Лазнякi срэбным пухам акрылiся, Вецер пыл па-над iмi мяце, Тут - пралескi ý раýку затаiлiся, Сiрацiнкай фiялка цвiце, Там - жаýцеюць вяночкi вясновыя Красак нейкiх нязнаных яшчэ, Там - iзноý, залатыя, лiллёвыя … З iх вясна дываны свае тчэ. Як тут цiха, нi гулу, нi гоману, Пачынае нат сум засынаць, Ды душою жывою, нястомнаю Чую ýсё ж я, што ýсюды вясна. I нiчога мне ýжо не жадаецца, Нi кахання, нi светлых мiнут, У душы маёй штосьцi зрываецца, Што няýзнак адцвiтае, а тут - Тут фiялкi цвiтуць цёмна-сiнiя, Сеюць водар салодкi вясны, Што брыдзе прыгажуняй-княгiняю, Рассыпае вясновыя сны. Н.Арсеннева10
	Спiс выкарыстанай лiтаратуры: 1 - Грачанiкаý А. Выбранае. - Мн., 1988. 2 - Сiманёнак Л. Разгорнуты сусвет: Вершы. - Мн.: Маст. лiт., 1999. 3 - Дайнека Л. Сняжынкi над агнём: Вершы i паэмы. - Мн.: Маст. лiт., 1989. 4 - Мiклашэýскi Я. Зара-заранка, зара-вячэрнiца: Кнiга лiрыкi. - Мн.: Маст. лiт., 1989. 5 - Гардзей В. Межань: Кнiга лiрыкi. - Мн.: "Беларускi кнiгазбор", 1999. 6 - Капа Н. Панна Каханка: Вершы. - Мн.: Маст. лiт.., 1998. 7 - Няýдах Л. Чорнае святло: Вершы. - Мн.: "Беларускi кнiгазбор", 1998. 8 - Саковiч П. Мiлавiца: Вершы. - Мн.: Маст. лiт., 1999. 9 - Мазго У. Марафон: Вершы i паэма. - Мн.: Маст. лiт., 1992. 10 - Арсеннева Н. Яшчэ адна вясна. - Мн., 1996.